Chi tiết, nguyên lý hoạt động của từng bộ phận của điều hòa ô tô

Điều hòa dùng trong gia đình, các công trình xây dựng và trong xe hơi hoạt động tương tự nhau, tác dụng chính của điều hòa ngoài việc giúp luồng không khí bên trong cabin kín lưu thông còn điều khiển nhiệt độ và làm giảm độ ẩm trong không khí, giúp hành khách trong xe được thoải mái hơn và tránh được các mầm mống gây bệnh.

Nguyên lý hoạt động chung có thể tóm gọn thành các bước như sau: Đầu tiên, máy nén, được nối với động cơ thông qua dây cua-roa, hút chất làm lạnh ở thể khí (từ bình chứa gas) rồi nén ở áp suất cao. Khi bị nén, nhiệt độ chất làm lạnh tăng lên và nó được đẩy sang giàn nóng, nằm ở vị trí phía đầu xe, gần lưới tản nhiệt và có quạt riêng. Ở giàn nóng, do được tản nhiệt ở áp suất cao nên chất làm lạnh hóa thành thể lỏng và chuyển sang van giãn nở (hoặc van tiết lưu).

Tiếp theo, tại van tiết lưu, áp suất giảm đột ngột nên chất làm lạnh hóa hơi và chuyển tới giàn lạnh. Ở đây, nó lấy nhiệt từ môi trường xung quanh và khiến nhiệt độ giảm xuống. Hơi lạnh sẽ được quạt gió thổi vào ca-bin. Gió thổi ta từ giàn lạnh có thể là gió ngoài (làm lạnh ngoài), gió trong ca-bin hoặc cả hai.
Trong nhiều năm, môi chất được sử dụng là freon, vốn rất khó xử lý. Nhưng kể từ khi các nhà khoa học phát hiện ra rằng freon (R-12) có hại cho tầng ôzôn của Trái Đất thì nó đã được loại bỏ và thay thế bằng môi chất lạnh R-134a, tuy ít hiệu quả hơn nhưng vô hại.

Chi tiết cấu tạo của hệ thống AC như sau:

1. Máy nén

Máy nén khí (Lốc điều hòa)

Máy nén có rất nhiều kiểu thiết kế khác nhau nhưng đều thực hiện hai chức năng chính: Bơm môi chất làm lạnh qua hệ thống, tăng nhiệt độ và áp suất môi chất lạnh để ngưng tụ thành chất lỏng và giải phóng nhiệt
Máy nén hệ thống điều hòa được dẫn động bằng dây đai từ động cơ và ly hợp từ, điều khiển thông qua công tắc A/C, khi bạn nhấn công tắc A/C lập tức ly hợp từ sẽ kích hoạt quay puly máy nén. Ga điều hòa có nhiệt độ và áp suất thấp đã được hóa hơi thông qua sự lấy nhiệt từ bên trong xe đã được hút và nén bởi máy nén. Máy nén bơm môi chất có nhiệt độ và áp suất cao vào giàn nóng là nơi có thể dễ dàng hóa lỏng.

2. Giàn nóng (Bộ ngưng tụ)

Giàn nóng điều hòa ô tô

Bộ ngưng tụ (dàn nóng) thực chất là bộ trao đổi nhiệt. Được lắp ở mũi xe ngay trước bộ tản nhiệt nơi có nguồn không khí lạnh thổi qua do xe chuyển động tiến về phía trước, xe chạy càng nhanh thì càng nhiều gió và của quạt động cơ. Cấu hình này tạo ra diện tích bề mặt tối đa để truyền nhiệt trong khoang máy nhỏ hẹp.
Bộ ngưng tụ nhận hơi môi chất lạnh có nhiệt độ và áp suất cao từ đầu ra của máy nén. Hơi môi chất làm lạnh đi từ đỉnh bộ ngưng tụ, lưu thông qua các ống xoắn lên xuống, truyền nhiệt qua vách ống và hàng nghìn các thanh tản nhiệt siêu mảnh, rồi bức xạ nhiệt vào không khí xung quanh. Chính vì vậy thiết kế va vật liệu tốt chính hãng sẽ đảm bảo hiệu suất truyền nhiệt tối đa ra không khí.
Khi môi chất làm lạnh được làm nguội và đi xuống bộ ngưng tụ, chúng từ từ ngưng tụ thành dạng lỏng. Trong quá trình chuyển từ dạng hơi sang lỏng sẽ tỏa ra nhiệt lượng rất lớn. Môi chất làm lạnh lỏng áp suất cao đi ra khỏi bộ ngưng tụ đến bộ phận thay đổi áp suất trước bộ hóa hơi.
Giàn nóng bao gồm các ống và cánh tản nhiệt bằng nhôm và được lắp phía trước của két nước. Khi xe chạy, không khí sẽ đi qua giàn nóng giúp làm mát, kèm theo một quạt làm mát để làm giảm nhiệt độ của môi chất. Giàn nóng có nhiệm vụ chuyển đổi môi chất lạnh dạng hơi thành môi chất lạnh dạng lỏng có nhiệt độ và áp suất cao.

3. Giàn lạnh (Bộ hóa hơi)

Giàn lạnh điều hòa ô tô

Giàn lạnh hay bộ hóa hơi có cấu tạo tương tự dàn ngưng tụ, nhưng thường nhỏ hơn. Khi hệ thống điều hòa ô tô vận hành không khí nóng từ khoang hành khách được thổi qua dàn lạnh (hàng nghìn cánh nhôm mỏng, nhỏ). Lượng nhiệt này được truyền bức xạ vào bộ hóa hơi.
Bộ hóa hơi nhận môi chất làm lạnh từ van thay đổi áp suất dưới dạng các giọt sương lạnh áp suất thấp. Khi nhận đủ nhiệt, môi chất làm lạnh dạng sương lỏng sẽ thay đổi trạng thái từ lỏng áp suất thấp thành hơi áp suất thấp.

4. Van tiết lưu

Van tiết lưu có 2 nhiệm vụ:
● Sau khi đi qua giàn nóng, môi chất lạnh dạng lỏng với nhiệt độ cao, áp suất cao sẽ được phun qua các lỗ nhỏ trong van tiết lưu. Kết quả là sau khi qua van tiết lưu, môi chất lạnh sẽ có nhiệt độ thấp và áp suất thấp.
● Van tiết lưu sẽ điều chỉnh lượng môi chất lạnh được phun vào giàn lạnh, tùy thuộc vào nhiệt độ trong xe.

Van dãn nở tĩnh nhiệt (Van tiết lưu) được lắp trên đường ống giữa bộ thu sấy và bộ hóa hơi thường hay sát bộ hóa hơi để phù hợp với điều kiện vận hành nhằm tránh thất thoát nhiệt.
Ống tiết lưu thực hiện chức năng giống van dãn nở nhưng có cấu tạo khác. Được dùng trên tất cả các xe của Ford và GM hiện nay và vài kiểu của châu Âu, Nhật.

Cả hai thiết kế đều nhằm mục đích giảm áp suất cần thiết bằng cách định lượng dòng môi chất làm lạnh ổn định trong khi máy nén vận hành.

5. Quạt lồng sóc

Quạt lồng sóc

Quạt lồng sóc có nhiệm vụ đưa hơi lạnh từ giàn lạnh vào bên trong cabin xe. Tùy theo cách thiết kế, vị trí khe gió của mỗi mẫu xe mà quạt lồng sóc được hãng xe bố trí với số lượng khác nhau.

6. Bộ lọc khô – Bộ thu sấy (Phin lọc)

Bộ lọc khô (Phin lọc)

Bộ lọc khô (hút ẩm) có tác dụng loại bỏ hơi nước trong môi chất, tránh tình trạng nước bị đóng băng thành tinh thể phá hủy hệ thống. Ngoài ra, bộ lọc khô cũng có một bộ lọc giúp giữ các chất ô nhiễm có thể có trong hệ thống.
Tất cả các hệ thống điều hòa không khí đều bao gồm những bộ phận cơ bản này, mặc dù các hệ thống khác nhau có thể sử dụng các loại cảm biến khác nhau để theo dõi áp suất và nhiệt độ. Những sự khác biệt này đặc trưng cho các dòng xe và kiểu xe. Vì vậy, nếu bạn cần sửa hệ thống điều hòa không khí trên xe hơi hoặc xe tải thì hãy sử dụng cẩm nang sửa chữa để có thể thực hiện công việc đúng cách.

ĐIỀU HÒA Ô TÔ VIỆT NAM

suachuadieuhoaoto.com

Có thể bạn quan tâm

  • Sử dụng điều hòa ô tô đúng cách dựa trên nguyên lý vận hành cơ bản

    Việc sử dụng điều hòa trên ô tô không đơn giản chỉ là bật tắt máy lạnh, nó còn là cả một kỹ năng sử dụng. Bởi lẽ biết cách sử dụng và bảo dưỡng tốt hệ thống điều hòa sẽ giúp xe hoạt động hiệu quả và tiết kiệm nhiên liệu hơn. Để sử …

  • Cấu tạo điều hòa ô tô

    Các bộ phận của điều hòa ô tô Hệ thống điều hòa ô tô gồm có năm bộ phận cơ bản – Máy nén – Bộ ngưng tụ (dàn nóng phía mũi xe) – Bộ tích lũy hoặc bộ thu sấy – Van dãn nở hoặc ống tiết lưu – Bộ hóa hơi (dàn lạnh …